طرز تهیه آش اوماج برای سرماخوردگی + خواص آش اوماج

با شروع فصل سرما، سرماخوردگی یکی از شایع‌ترین مشکلاتی است که بسیاری از خانواده‌ها با آن روبه‌رو می‌شوند. در این میان، استفاده از غذاهای سنتی و گرم که ریشه در طب سنتی و تجربه نسل‌ها دارند، می‌تواند نقش مهمی در کاهش علائم و تقویت بدن داشته باشد. آش‌ها جایگاه خاصی در تغذیه دوران بیماری دارند و یکی از معروف‌ترین آن‌ها، آش اوماج برای سرماخوردگی است که به دلیل ترکیبات ساده اما مقوی، طرفداران زیادی دارد. این آش گرم و سبک، علاوه بر کمک به بهبود گلودرد و ضعف عمومی، به آبرسانی بدن نیز کمک می‌کند.

در این مقاله، آش اوماج را به عنوان یکی از وعده‌های غذایی پرخاصیت ایرانی به شما معرفی می‌کنیم و به سراغ روش تهیه مرحله به مرحله و اصولی آن می‌رویم.

آش اوماج چیست؟

آش اوماج، یکی از آش‌های اصیل و قدیمی ایرانی است که بیشتر در مناطق شمال‌غرب کشور، به ویژه آذربایجان شرقی و شهر تبریز شناخته می‌شود. این آش بر پایه خمیرهای ریز آردی به نام «اوماج» تهیه می‌شود که با حبوبات، سبزی، پیاز و ادویه‌های ساده پخته شده و غذایی سبک، گرم و زود‌هضم به حساب می‌آید. در فرهنگ غذایی مردم این مناطق، آش اوماج معمولا در روزهای سرد سال یا هنگام بیماری طبخ می‌شود و به عنوان یک آش ساده سرماخوردگی جایگاه ویژه‌ای دارد. به همین دلیل، امروزه در بسیاری از شهرها از این آش به عنوان یک غذای خانگی ساده و پرخاصیت یاد می‌شود که به بدن کمک می‌کند تا انرژی از دست‌رفته را بازیابی کند.

مواد اولیه آش اوماج

در طرز تهیه آش اوماج برای سرماخوردگی معمولا از مواد در دسترس و ساده استفاده می‌شود تا هضم آسانی داشته باشد و سریع آماده شود. پس اگر در این مواقع سوال: «ناهار چی درست کنم تکراری نباشه و فوری باشه؟» را دارید، پخت آش اوماج یک انتخاب سریع و مقوی برای شما است.

مواد اولیه برای 4 نفر:

• آرد گندم الک‌شده: 1 پیمانه (برای تهیه اوماج)
• عدس: نصف پیمانه
• نخود (از قبل خیس‌خورده): یک‌چهارم پیمانه
• پیاز متوسط: 2 عدد
• سبزی آش (تره، جعفری، اسفناج): 300 گرم
• روغن مایع یا روغن حیوانی: 2 تا 3 قاشق غذاخوری
• نمک: به میزان لازم
• زردچوبه: 1 قاشق چای‌خوری
• فلفل سیاه: مقدار کم (اختیاری)
• آب یا آب قلم: حدود 6 تا 7 لیوان

مراحل طرز تهیه آش اوماج برای سرماخوردگی

برای تهیه آش خوشمزه و مقوی اوماج باید به مراحل تهیه آن توجه کنید و مراحل پخت را به ترتیب انجام دهید. با رعایت ترتیب این مراحل، این غذای تقویتی برای سرماخوردگی با حفظ ارزش غذایی به آرامی پخته و آماده سرو می‌شود.

مرحله اول: آماده‌سازی اوماج

برای تهیه اوماج، آرد گندم را داخل یک کاسه بریزید و مقدار کمی آب به آن اضافه کنید، سپس با نوک انگشتان آرد را به آرامی به هم بسایید تا دانه‌های ریز و نامنظم شکل بگیرند. هدف این مرحله درست کردن خمیر نیست، بلکه تشکیل ذرات آردی (خمیرک‌های اوماج) است که هنگام پخت، آش را لعاب‌دار و نرم می‌کند. در پایان این مرحله، اوماج‌ها را روی سینی پهن کرده و کنار بگذارید.

مرحله دوم: پخت حبوبات

در این مرحله از درست کردن آش اوماج برای سرماخوردگی، نخود خیس‌خورده و عدس را داخل قابلمه بریزید و چند لیوان آب اضافه کنید. قابلمه را روی حرارت متوسط قرار دهید و اجازه دهید حبوبات به آرامی نیم‌پز شوند. در این مرحله بهتر است کف روی آب را بگیرید تا آش سبک‌تر و هضم آن آسان‌تر شود. این کار به شفافیت و کیفیت نهایی آش نیز کمک زیادی می‌کند.

مرحله سوم: تفت دادن پیاز و ادویه

پیازها را به صورت نگینی خرد کرده و با مقدار مناسبی روغن روی حرارت ملایم تفت دهید تا کاملا طلایی شوند. پس از تغییر رنگ، زردچوبه را اضافه کنید و کمی تفت دهید تا عطر آن آزاد شود. تفت دادن مناسب پیاز باعث ایجاد طعم دلچسب در آش می‌شود و بوی خامی مواد را از بین می‌برد.

مرحله چهارم: اضافه کردن سبزی و ترکیب مواد

پس از نیم‌پز شدن حبوبات، پیاز تفت‌داده را به قابلمه اضافه کنید و سپس سبزی خردشده آش را اضافه کنید. آب را به میزانی اضافه کنید تا سطح مواد را بپوشاند و اجازه دهید مواد با هم بجوشند. در این مرحله از طرز پخت آش اوماج برای سرماخوردگی، حرارت باید ملایم باشد تا سبزی‌ها رنگ و خواص خود را حفظ کنند و آش به خوبی جا بیفتد. 

مرحله پنجم: اضافه کردن اوماج

وقتی مواد آش شروع به غلیظ شدن کرد، اوماج‌های آماده‌شده را به تدریج داخل قابلمه بریزید و آرام هم بزنید. این کار از گلوله شدن اوماج جلوگیری می‌کند. در آخر حرارت را کم کنید و اجازه دهید آش به آرامی بپزد تا اوماج‌ها کاملا باز شده و بافت آش یکنواخت شود.

مرحله ششم: تنظیم طعم و قوام

در دقایق پایانی پخت آش اوماج برای سرماخوردگی، نمک و در صورت تمایل مقدار کمی فلفل سیاه اضافه کنید. اجازه دهید آش چند دقیقه دیگر روی حرارت ملایم بماند تا طعم‌ها به خوبی ترکیب شوند. زمانی که آش قوام مناسبی پیدا کرد، آن را از روی حرارت بردارید و به صورت گرم سرو کنید.
آش خوشمزه اوماج به همین راحتی آماده می‌شود. این وعده غذایی سبک و مقوی را می‌توانید به عنوان صبحانه برای سرماخوردگی یا وعده ناهار به صورت گرم در کنار خانواده میل کنید.

خواص آش اوماج برای سرماخوردگی

خواص این غذای سنتی باعث شده که در دوران نقاهت و بیماری، به عنوان آش اوماج مریض، بسیار توصیه شود. ترکیبات ساده، اما حساب‌شده آن نقش مهمی در کاهش علائم سرماخوردگی دارند. از جمله خواص این غذای پرانرژی عبارتند از:

• تقویت سیستم ایمنی بدن به دلیل ویتامین C موجود در سبزی‌ها 
• کاهش ضعف و بی‌حالی عمومی به واسطه ویتامین‌های گروه B 
• کمک به بهبود عملکرد دستگاه گوارش به دلیل وجود فیبر غذایی 
• کاهش التهاب و تسکین علائم سرماخوردگی به واسطه ترکیبات آنتی‌اکسیدانی 
• جبران کم‌آبی بدن در دوران بیماری به دلیل بافت آبکی و گرم آش 
• تامین انرژی ملایم و مداوم بدون ایجاد فشار گوارشی 
• تقویت خون‌سازی بدن به دلیل وجود آهن و مواد معدنی ضروری

به همین دلایل، مصرف آش اوماج برای سرماخوردگی در روزهای سرد سال می‌تواند تا حد زیادی تضمین‌کننده سلامتی باشد.

این زمستان، آش اوماج را امتحان کنید

در فصل‌های سرد سال، معمولا آش رشته و سوپ مرغ انتخاب‌های ثابت سفره هستند، اما بد نیست گزینه‌های محلی و ساده‌تری هم به برنامه غذایی اضافه شود. آش اوماج برای سرماخوردگی یکی از همان غذاهایی است که می‌تواند در کنار این موارد قرار بگیرد و به تدریج جای خود را در وعده‌های غذایی، مخصوصا در فصول سرد سال باز کند. این آش سبک و زودپخت، مناسب زمان‌هایی است که بدن به غذای ساده و مقوی نیاز دارد. اگر به دنبال تنوع در غذاهای زمستانی گرم هستید، حتما آش اوماج را امتحان کنید.