10 طرز تهیه انواع غذا با عدس | مقوی و خوشمزه

عدس یکی از مغذی‌ترین و پرکاربردترین حبوبات در آشپزی است که به دلیل ارزش غذایی زیاد و قیمت مناسب، در تهیه انواع غذاهای سنتی و مدرن جایگاه ویژه‌ای دارد. این ماده غذایی سرشار از پروتئین گیاهی، فیبر، آهن، اسید فولیک و سایر مواد مغذی است که می‌تواند در تهیه غذاهای سبک، رژیمی، گیاهی و حتی غذاهای مجلسی مورد استفاده قرار گیرد. اگر این سوال در ذهنتان وجود دارد که غذا با عدس چی درست کنم؟ تا انتهای این مقاله همراه ما باشید تا با انواع طرز تهیه بهترین و خوشمزه ترین غذا با عدس، آشنا شوید.

غذا با عدس چی درست کنم؟

اگر به دنبال غذایی سالم، اقتصادی و در عین حال خوش‌طعم هستید، عدس یکی از بهترین انتخاب‌هاست. این حبوبات به خوبی با برنج، سبزیجات، گوشت و مرغ ترکیب می‌شود و امکان تهیه غذاهای متنوعی را فراهم می‌کند. به همین دلیل می‌توان از آن برای وعده صبحانه، ناهار، شام یا پیش‌غذا استفاده کرد. بهترین انواع غذا با عدس عبارتند از:

1. کتلت عدس

کتلت عدس یکی از خوشمزه‌ترین غذاهای گیاهی است که بافتی نرم، طعمی دلچسب و ارزش غذایی زیادی دارد. این کتلت که در دسته غذاهای نونی و ساندویچی قرار می‌گیرد برای افرادی مناسب است که مصرف گوشت را کاهش داده‌اند یا به دنبال غذایی سبک اما سیرکننده هستند.

مواد اولیه:

• عدس: 2 پیمانه
• سیب‌زمینی متوسط: 2 عدد
• پیاز متوسط: 1 عدد
• تخم‌مرغ: 2 عدد
• آرد سوخاری: 3 تا 4 قاشق غذاخوری
• جعفری خردشده: 3 قاشق غذاخوری
• زردچوبه: 1 قاشق چای‌خوری
• پودر زیره: نصف قاشق چای‌خوری
• فلفل سیاه: نصف قاشق چای‌خوری
• نمک: 1 قاشق چای‌خوری

طرز تهیه کتلت عدس:

در طرز تهیه این غذا با عدس ابتدا عدس را از چند ساعت قبل در آب خیس کنید، سپس آن را بپزید تا کاملا نرم شود. سیب‌زمینی‌ها را نیز آب‌پز کرده و پس از خنک شدن پوست بگیرید و رنده کنید. پیاز را رنده کرده و آب اضافی آن را بگیرید تا مایه کتلت شل نشود. عدس پخته را با گوشت‌کوب یا غذاساز کمی له کنید تا بافتی منسجم پیدا کند، اما مقداری از دانه‌های عدس باقی بمانند تا کتلت بافت بهتری داشته باشد.

در ادامه عدس، سیب‌زمینی، پیاز، جعفری، تخم‌مرغ، آرد سوخاری و ادویه‌ها را با یکدیگر مخلوط کنید و ورز دهید تا مواد یکدست شوند. از مواد به اندازه دلخواه برداشته و در روغن داغ با حرارت متوسط سرخ کنید تا هر دو طرف کتلت طلایی و برشته شود. این شام نیم ساعته را همراه با نان و سبزی سرو کنید.

2. کله جوش با عدس

کله جوش با عدس یکی از غذاهای سنتی و مقوی ایرانی است که با افزودن عدس به آن، ارزش غذایی بیشتری پیدا می‌کند. این غذا با عدس سبز درست می‌شود که علاوه بر طعم دلپذیر، منبع مناسبی از پروتئین، کلسیم و فیبر است.

مواد اولیه:

• عدس: 1 پیمانه
• کشک: 2 پیمانه
• پیاز بزرگ: 2 عدد
• گردوی خردشده: نصف پیمانه
• نعناع خشک: 2 قاشق غذاخوری
• سیر: 2 حبه
• زردچوبه: 1 قاشق چای‌خوری
• فلفل سیاه: نصف قاشق چای‌خوری
• نمک: در صورت نیاز

طرز تهیه غذا با عدس و کشک:

ابتدا عدس را شسته و بپزید. در این فاصله، پیازها را خلالی خرد کرده و با روغن تفت دهید، سپس سیر خردشده را اضافه کنید و پس از کمی تفت دادن، زردچوبه را بیفزایید. نعناع خشک را برای چند ثانیه در روغن تفت دهید تا نسوزد.

پس از آماده شدن پیاز داغ و نعناع داغ، عدس پخته، گردوی خردشده و آب را به قابلمه اضافه کنید و اجازه دهید چند دقیقه با یکدیگر بجوشند، سپس کشک را به آرامی داخل قابلمه بریزید و مواد را مرتب هم بزنید تا کشک نبرد. در پایان فلفل سیاه و در صورت نیاز مقدار کمی نمک اضافه کنید و اجازه دهید غذا روی حرارت ملایم جا بیفتد.

3. عدس پلو

عدس پلو یکی از اصیل‌ترین غذاهای ایرانی است که به دلیل ترکیب برنج و عدس، کامل و مقوی محسوب می‌شود. این غذا با عدس و برنج را می‌توان به صورت ساده یا همراه با گوشت چرخ‌کرده، مرغ، کشمش، خرما یا پیاز داغ تهیه کرد.

مواد اولیه:

• برنج ایرانی: 3 پیمانه
• عدس: 1.5 پیمانه
• گوشت چرخ‌کرده: 300 گرم
• پیاز بزرگ: 1 عدد
• کشمش پلویی: نصف پیمانه
• زعفران دم‌کرده: 3 قاشق غذاخوری
• زردچوبه: 1 قاشق چای‌خوری
• فلفل سیاه: نصف قاشق چای‌خوری
• نمک: به مقدار لازم

طرز تهیه عدس پلو:

برای تهیه این غذا با عدس و گوشت ابتدا عدس را بشویید، سپس روی حرارت قرار دهید تا بپزد. گوشت چرخ‌کرده را با پیاز رنده‌شده، زردچوبه، فلفل و کمی نمک مخلوط کرده و به صورت قلقلی‌های کوچک درآورده و در تابه تفت دهید تا کاملا بپزد. همچنین می‌توانید گوشت چرخ‌کرده را به همان شکل سرخ کنید و قلقلی نکنید. در تابه‌ای دیگر کشمش را با مقدار کمی کره یا روغن برای مدت کوتاهی تفت دهید تا نرم شود.

برنج را به روش خود بپزید و در زمانی که می‌خواهید در قابلمه را بگذارید، عدس‌های پخته‌شده را با برنج مخلوط کنید. همراه با عدس‌ها زعفران دم‌کرده را نیز اضافه کنید و اجازه دهید برنج با حرارت ملایم دم بکشد. در نهایت، غذا با عدس و گوشت چرخ کرده آماده شده و باید مطابق با سلیقه خود آن را همراه با گوشت و دیگر مواد درون دیس بکشید. همچنین می‌توانید برنج و عدس و مواد گوشتی را لایه به لایه در قابلمه بریزید و دم کنید.

4. بادمجان بقچه‌ای با عدس

در ذهن شما این سوال وجود دارد که ناهار چی درست کنم تکراری نباشه؟ اگر به دنبال غذا با عدس بدون برنج هستید این غذا گزینه‌ای متفاوت، سالم و خوش‌طعم است. غذا با عدس و بادمجان برای افرادی که رژیم گیاهی دارند یا به دنبال یک غذای سبک و مغذی هستند، انتخابی مناسب است.

مواد اولیه:

• بادمجان قلمی: 4 عدد
• عدس: 1 پیمانه
• پیاز متوسط: 1 عدد
• سیر: 2 حبه
• گوجه‌فرنگی: 2 عدد
• رب گوجه‌فرنگی: 1 قاشق غذاخوری
• جعفری خردشده: 3 قاشق غذاخوری
• زردچوبه: 1 قاشق چای‌خوری
• پاپریکا و فلفل سیاه: نصف قاشق چای‌خوری
• نمک: به مقدار لازم

طرز تهیه بادمجان بقچه‌ای با عدس:

بادمجان‌ها را به صورت طولی برش دهید، بدون این که کاملا از هم جدا شوند. مقداری از گوشت داخلی آن‌ها را خارج کرده و کمی نمک روی بادمجان‌ها بپاشید تا تلخی احتمالی آن گرفته شود. پس از حدود 30 دقیقه، آن‌ها را شسته و خشک کنید و با مقدار کمی روغن در تابه یا فر سرخ کنید. هم‌زمان عدس را جداگانه بپزید.

پیاز و سیر را خرد کرده و در روغن تفت دهید، سپس گوشت بادمجان خردشده، رب گوجه‌فرنگی، گوجه‌فرنگی خردشده، جعفری و ادویه‌ها را اضافه کنید و چند دقیقه تفت دهید. در ادامه عدس پخته را به مواد بیفزایید، پس از مخلوط شدن، داخل بادمجان‌ها را با این ترکیب پر کنید. در نهایت بادمجان‌ها را داخل ظرف مناسب چیده و حدود 30 تا 40 دقیقه در فر با دمای 180 درجه سانتی‌گراد یا روی حرارت ملایم اجاق گاز قرار دهید.

5. سالاد عدس

سالاد عدس یکی از سالم‌ترین و خوش‌طعم‌ترین وعده‌‌هایی است که می‌توان با عدس تهیه کرد. این سالاد به دلیل وجود پروتئین گیاهی، فیبر، انواع ویتامین‌ها و سبزیجات تازه، انتخابی مناسب برای افرادی است که رژیم غذایی سالم دارند یا به دنبال غذای ساده و ارزان برای شام بدون گوشت هستند.

مواد اولیه:

• عدس: 2 پیمانه
• خیار متوسط: 2 عدد 
• گوجه‌فرنگی متوسط: 2 عدد
• فلفل دلمه‌ای: 1 عدد
• ذرت پخته: نصف پیمانه
• جعفری خردشده: نصف پیمانه
• پیاز قرمز کوچک 1 عدد یا پیازچه به میزان دلخواه (بنا به سلیقه خودتان)
• آب‌لیمو تازه و روغن زیتون: 3 قاشق غذاخوری
• نمک: 1 قاشق چای‌خوری
• فلفل سیاه: نصف قاشق چای‌خوری

طرز تهیه سالاد عدس:

عدس را پس از شست‌وشو و خیساندن، با مقدار مناسبی آب بپزید تا نرم شود. پس از پخت، عدس را آبکش کرده و اجازه دهید کاملا خنک شود. در این فاصله، خیار، گوجه‌فرنگی، فلفل دلمه‌ای و پیاز قرمز یا پیازچه‌ها را به صورت نگینی ریز خرد کنید. جعفری را نیز ریز خرد کرده و همراه با ذرت پخته داخل کاسه‌ای بزرگ بریزید.

پس از خنک شدن عدس، آن را به سبزیجات اضافه کرده و مواد را به آرامی مخلوط کنید. در ظرفی دیگر آب‌لیمو، روغن زیتون، نمک و فلفل سیاه را با هم ترکیب کنید تا سس سالاد آماده شود. سس را روی سالاد بریزید و همه مواد را به آرامی هم بزنید، سپس به مدت نیم ساعت در یخچال قرار دهید و بعد از آن، نوش جان کنید.

6. خوراک عدس و لوبیا

این خوراک یکی از غذاهای مقوی و سیرکننده است که ترکیب دو نوع حبوبات ارزشمند، آن را به غذایی کامل برای وعده ناهار یا شام تبدیل کرده است. این غذا علاوه بر پروتئین گیاهی، مقدار قابل‌توجهی فیبر، آهن و مواد معدنی دارد که برای گیاه‌خواران یا افرادی که مصرف گوشت را کاهش داده‌اند، انتخابی مناسب است.

مواد اولیه:

• عدس: 1 پیمانه
• لوبیا چیتی: 1 پیمانه
• قارچ: 100 گرم (اختیاری)
• پیاز بزرگ: 1 عدد
• سیر: 2 حبه
• گوجه‌فرنگی: 2 عدد
• رب گوجه‌فرنگی: 1 قاشق غذاخوری
• هویج متوسط: 1 عدد
• زردچوبه: 1 قاشق چای‌خوری
• پاپریکا و فلفل سیاه: نصف قاشق چای‌خوری
• نمک: به مقدار لازم

طرز تهیه خوراک عدس و لوبیا:

لوبیا چیتی را از شب قبل بخیسانید و چند مرتبه آب آن را تعویض کنید، سپس لوبیا را روی حرارت قرار دهید تا نیم‌پز شود. عدس را نیز جداگانه شسته و برای مدت کوتاهی بپزید تا کمی نرم شود. در قابلمه‌ای دیگر، پیاز خردشده را با روغن تفت دهید، سپس سیر خردشده، زردچوبه، پاپریکا و فلفل سیاه را اضافه کنید. رب گوجه‌فرنگی را نیز بیفزایید تا رنگ و عطر آن بهتر شود.

در ادامه، گوجه‌فرنگی خردشده و هویج نگینی را به مواد اضافه کرده و چند دقیقه تفت دهید. اگر به غذا با قارچ علاقه دارید در این مرحله مقدار مناسبی قارچ نیز بریزید؛ سپس لوبیا، عدس و آب را داخل قابلمه بریزید و اجازه دهید همه مواد با حرارت ملایم بپزند و خوراک غلیظ شود. در پایان نمک را اضافه کرده و اجازه دهید این غذا با عدس و لوبیا جا بیفتد.

7. دال عدس

دال عدس یکی از غذاهای مشهور جنوب ایران است که در استان‌های جنوبی طرفداران فراوانی دارد. این غذا با استفاده از عدس قرمز، ادویه‌های معطر و رب گوجه‌فرنگی تهیه می‌شود. دال عدس علاوه بر این که به سرعت آماده می‌شود، غذایی بسیار مغذی و مناسب برای روزهای سرد سال یا زمانی است که به غذای تقویتی برای سرماخوردگی نیاز دارید.

مواد اولیه:

• عدس قرمز: 2 پیمانه
• پیاز متوسط: 1 عدد
• سیر: 3 حبه
• سیب‌زمینی متوسط: 1 عدد
• رب گوجه‌فرنگی: 1 قاشق غذاخوری
• زردچوبه و ادویه کاری: 1 قاشق چای‌خوری
• زیره و فلفل سیاه: نصف قاشق چای‌خوری
• نمک: به مقدار لازم

طرز تهیه دال عدس:

عدس قرمز را بشویید و کنار بگذارید. پیاز را به صورت نگینی خرد کرده و با روغن تفت دهید تا سبک و طلایی شود، سپس سیر خردشده را اضافه کرده و پس از چند ثانیه، زردچوبه، ادویه کاری، نمک، زیره و فلفل سیاه را به مواد بیفزایید. رب گوجه‌فرنگی را نیز اضافه کرده و تفت دهید تا رنگ آن باز شود. سیب‌زمینی را به صورت نگینی کوچک خرد کرده و همراه با عدس داخل قابلمه بریزید.

آب را اضافه کنید و اجازه دهید مواد با حرارت ملایم بپزند. از آن‌جایی که عدس قرمز زمان پخت کوتاهی دارد، پس از حدود 30 تا 40 دقیقه غذا کاملا جا می‌افتد و بافتی غلیظ و یکدست پیدا می‌کند. در صورت تمایل می‌توانید این غذا را با گوشت‌کوب برقی پوره کنید.

8. سوپ اسفناج و عدس

سوپ اسفناج و عدس یکی از مغذی‌ترین سوپ‌هایی است که می‌توان در فصل‌های سرد سال یا به عنوان وعده غذایی سبک تهیه کرد. ترکیب این غذا با عدس پخته و اسفناج، علاوه بر ایجاد طعمی دلپذیر، مقدار قابل‌توجهی پروتئین گیاهی، آهن، فیبر، ویتامین A، ویتامین C و اسید فولیک را در اختیار بدن قرار می‌دهد.

مواد اولیه:

• عدس: 1 پیمانه
• اسفناج: 300 گرم
• پیاز متوسط: 1 عدد
• سیر: 2 حبه
• هویج متوسط: 1 عدد
• سیب‌زمینی متوسط: 1 عدد
• آب مرغ: 5 پیمانه
• زردچوبه: 1 قاشق چای‌خوری
• فلفل سیاه: نصف قاشق چای‌خوری
• نمک: به مقدار لازم

طرز تهیه سوپ اسنفاج و عدس:

برای تهیه این سوپ ساده و سریع ابتدا عدس را شسته و حدود یک ساعت در آب بخیسانید. پیاز را نگینی خرد کرده و همراه با روغن در قابلمه تفت دهید تا طلایی شود. سیر خردشده را اضافه کرده و پس از چند ثانیه، زردچوبه را بیفزایید. هویج و سیب‌زمینی را به صورت نگینی خرد کرده و به مواد اضافه کنید و تفت دهید، سپس عدس و آب مرغ را داخل قابلمه بریزید و اجازه دهید مواد با حرارت متوسط بپزند.

پس از نرم شدن عدس و سبزیجات، اسفناج خردشده را به قابلمه اضافه کنید و حدود 10 تا 15 دقیقه دیگر اجازه دهید سوپ روی حرارت ملایم بپزد. در پایان نمک و فلفل را تنظیم کرده و در صورت تمایل چند قطره آب‌لیمو به سوپ اضافه کنید.

9. عدسی 

عدسی یکی از محبوب‌ترین غذاهای سنتی ایرانی است که به دلیل سادگی در تهیه و طعم دلپذیر، در بسیاری از خانه‌ها به ویژه برای صبحانه یا شام سرو می‌شود. این غذا با عدس سبز سرشار از پروتئین گیاهی، فیبر، آهن و مواد معدنی است. به همین علت می‌تواند برای کودکان، سالمندان و افرادی که به دنبال یک وعده غذایی سالم هستند، انتخابی مناسب باشد.

مواد اولیه:

• عدس: 2 پیمانه
• پیاز متوسط: 1 عدد
• سیب‌زمینی متوسط: 1 عدد
• زردچوبه: 1 قاشق چای‌خوری
• فلفل سیاه: نصف قاشق چای‌خوری
• نمک: 1 قاشق چای‌خوری

طرز تهیه عدسی:

برای تهیه غذا با عدس و سیب زمینی، عدس را چند ساعت در آب بگذارید تا نفخ آن کاهش پیدا کند، سپس آن را آبکشی کرده و همراه آب داخل قابلمه ریخته و اجازه دهید عدس با حرارت متوسط به آرامی بپزد. در این فاصله، پیاز را نگینی خرد کرده و در روغن تفت دهید تا طلایی شود. زردچوبه و فلفل سیاه را اضافه کنید و چند ثانیه تفت دهید.

پس از نیم‌پز شدن عدس، سیب‌زمینی را به صورت نگینی کوچک خرد کرده و همراه با پیاز داغ و نمک به قابلمه اضافه کنید. اجازه دهید مواد با حرارت ملایم بپزند تا سیب‌زمینی پخته و عدسی قوام مناسبی پیدا کند.

10. سوپ عدس با مرغ

سوپ عدس یکی از محبوب‌ترین سوپ‌های خانگی است که به دلیل بافت لطیف، طعم دلنشین و ارزش غذایی زیاد، در بسیاری از کشورها تهیه می‌شود. این سوپ که در دسته غذا با عدس و مرغ هم قرار می‌گیرد، سرشار از پروتئین، فیبر و مواد معدنی است که به عنوان پیش‌غذا یا وعده غذایی سبک استفاده می‌شود.

مواد اولیه:

• عدس: 1.5 پیمانه
• سینه مرغ: 100 گرم
• پیاز متوسط: 1 عدد
• هویج متوسط: 2 عدد
• ساقه کرفس: 2 عدد
• سیب‌زمینی متوسط: 1 عدد
• سیر: 2 حبه
• رب گوجه‌فرنگی: 1 قاشق غذاخوری (اختیاری)
• روغن: 2 قاشق غذاخوری
• زردچوبه: 1 قاشق چای‌خوری
• فلفل سیاه: نصف قاشق چای‌خوری
• نمک: به مقدار لازم

طرز تهیه سوپ عدس با مرغ:

ابتدا پیاز را نگینی خرد کرده و در قابلمه تفت دهید، سپس سیر خردشده و زردچوبه را ریخته و سینه مرغ را اضافه کنید. هویج، کرفس و سیب‌زمینی را به صورت نگینی خرد کرده و به مواد بیفزایید و تفت دهید. در صورت تمایل، رب گوجه‌فرنگی را نیز اضافه کنید و تفت دهید تا رنگ آن باز شود، سپس عدس و آب را داخل قابلمه بریزید و اجازه دهید مواد با حرارت متوسط بپزند.

پس از نرم شدن کامل عدس و سبزیجات، نمک و فلفل را اضافه کنید و اجازه دهید سوپ روی حرارت ملایم غلیظ و جاافتاده شود. در پایان، چند قطره آب‌لیمو تازه به سوپ بریزید.

جمع‌بندی

عدس یکی از بهترین مواد غذایی برای تهیه غذاهای متنوع، سالم و مقوی است. انتخاب مواد اولیه تازه، رعایت زمان پخت و استفاده از ادویه‌های مناسب، تاثیر زیادی در کیفیت و طعم نهایی انواع غذا با عدس دارد. غذاهای معرفی‌شده در این مقاله، گزینه‌هایی مناسب برای وعده‌های مختلف هستند و می‌توانند پاسخگوی سلیقه‌های گوناگون باشند.